Để bảo đảm quyền và nghĩa vụ của cử tri, đồng thời góp phần tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031, việc hiểu đúng quy định về phiếu bầu cử hợp lệ và không hợp lệ là hết sức quan trọng.
Theo quy định và hướng dẫn của Hội đồng bầu cử quốc gia, phiếu bầu cử hợp lệ phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau: là phiếu do Tổ bầu cử phát ra, theo đúng mẫu quy định và có đóng dấu của Tổ bầu cử. Phiếu bầu phải bầu đủ số lượng đại biểu hoặc bầu ít hơn số lượng đại biểu được bầu đã ấn định cho đơn vị bầu cử; không ghi thêm tên người ngoài danh sách ứng cử và không ghi thêm nội dung khác trên phiếu.
Khi thực hiện quyền bầu cử, nếu cử tri không tín nhiệm người ứng cử nào thì phải gạch ngang đè lên toàn bộ hàng chữ họ và tên của người ứng cử đó. Có thể gạch chéo, gạch xiên, gạch dọc hoặc gạch ngang, miễn là gạch hết toàn bộ hàng chữ họ và tên thì được tính là không bầu cho người đó. Trường hợp chỉ gạch họ hoặc tên đệm hoặc tên; hoặc chỉ khoanh tròn, gạch dưới, gạch trên hàng chữ họ và tên thì vẫn được tính là bầu cho người ứng cử đó.
Đối với trường hợp người ứng cử có cả tên khai sinh và tên thường gọi hoặc có chức vị, pháp danh, pháp hiệu theo tôn giáo, nếu cử tri chỉ gạch một dòng họ và tên khai sinh hoặc một dòng họ và tên thường gọi (hoặc một dòng chức vị, pháp danh, pháp hiệu đối với chức sắc tôn giáo) thì được tính là không bầu cho người ứng cử đó.
Những phiếu bầu cử không hợp lệ gồm: phiếu không theo mẫu do Tổ bầu cử phát ra; phiếu không có dấu của Tổ bầu cử; phiếu bầu quá số lượng đại biểu được ấn định; phiếu gạch xóa hết tên của tất cả những người ứng cử; phiếu ghi thêm tên người ngoài danh sách ứng cử hoặc ghi thêm nội dung khác.
Trong quá trình kiểm phiếu, nếu phát hiện phiếu có dấu hiệu không hợp lệ, Tổ trưởng Tổ bầu cử phải đưa ra để toàn Tổ xem xét, quyết định theo đúng quy định; tuyệt đối không được tự ý gạch xóa hoặc sửa nội dung trên phiếu bầu. Các trường hợp như phiếu có ghi thêm nội dung khác, phiếu bị đánh dấu, phiếu gạch tên quá mờ không xác định rõ, phiếu bị hư hỏng hoặc các trường hợp đặc biệt khác đều phải được tập thể Tổ bầu cử xem xét thống nhất.
Việc nắm vững và thực hiện đúng quy định về phiếu bầu cử không chỉ bảo đảm giá trị pháp lý của lá phiếu mà còn thể hiện trách nhiệm, ý thức chính trị của mỗi cử tri, góp phần bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng luật, an toàn và thành công tốt đẹp.
